Καρκίνος Παγκρέατος

Καρκίνος Παγκρέατος

Ορισμός-Επιδημιολογία: Ο καρκίνος του παγκρέατος είναι η ανεξέλεγκτη ανάπτυξη καρκινικών κυττάρων στους ιστούς του παγκρέατος. Το πάγκρεας αποτελείται από την εξωκρινή μοίρα, που παράγει κυρίως το παγκρεατικό υγρό που περιέχει ένζυμα για τη διάσπαση των υδατανθράκων, λιπιδίων και πρωτεϊνών, αλλά και από την ενδοκρινή μοίρα, που εκκρίνει κυρίως ινσουλίνη αλλά και άλλες σημαντικές ορμόνες. Πάνω από το 95% των καρκίνων του παγκρέατος αφορούν την εξωκρινή μοίρα, και μάλιστα το 85% όλων των περιπτώσεων αφορά το αδενοκαρκίνωμα του παγκρέατος.

Παγκοσμίως, η επίπτωση των καρκίνων του παγκρέατος είναι 1-10 περιστατικά ανά 100.000 άτομα, αλλά είναι αυξημένη στις ανεπτυγμένες χώρες. Παρατηρείται, επίσης, μεγαλύτερη επίπτωση της νόσου στους άνδρες, απ’ ότι στις γυναίκες. Το αδενοκαρκίνωμα του παγκρέατος, σπάνια προσβάλλει νέα άτομα, κάτω των 40 ετών, με μέση ηλικία κατά τη διάγνωση τα 71 έτη. Αποτελεί την έβδομη, κατά σειρά, αιτία θανάτων από καρκίνο τόσο στους άνδρες όσο και στις γυναίκες, παγκοσμίως. Στην Ελλάδα όμως ο καρκίνος του παγκρέατος αποτελεί τον 7ο πιο συχνό καρκίνο, αλλά και την 6η πιο συχνή αιτία θανάτου από καρκίνο στους άνδρες, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του 2012. Πάνω από το 90% των ασθενών που διαγνώσθηκαν με καρκίνο του παγκρέατος πεθαίνουν από τη νόσο. Λιγότερο από το 20% των περιπτώσεων καρκίνου του παγκρέατος διαγιγνώσκονται σε στάδια που η νόσος είναι ιάσιμη.

Προδιαθεσικοί παράγοντες: Τα αίτια του καρκίνου του παγκρέατος δεν είναι γνωστά. Γνωστοί όμως παράγοντες κινδύνου είναι το κάπνισμα, το ιστορικό σακχαρώδη διαβήτη, η χρόνια παγκρεατίτιδα, καθώς και η παχυσαρκία και η δίαιτα υψηλή σε λιπαρά. Επίσης στο 5-10% των παγκρεατικών καρκίνων, εμφανίζονται κληρονομικοί παράγοντες. Γενετικές μεταλλάξεις έχουν επίσης συνδεθεί με τον καρκίνο του παγκρέατος.

Κλινική εικόνα: Τα κλινικά συμπτώματα της νόσου σχετίζονται με το μέρος του παγκρέατος που έχει αναπτυχθεί ο καρκίνος. Περίπου 60-70% των παγκρεατικών καρκίνων παρουσιάζονται στην κεφαλή του παγκρέατος, ενώ το 20-25% στο σώμα και την ουρά. Τα συνήθη συμπτώματα, κατά τη διάγνωση, είναι κοιλιακός πόνος, ίκτερος και απώλεια βάρους. Άλλα συμπτώματα, που εμφανίζονται επίσης συχνά, είναι ανορεξία, έμετοι και διάρροιες, αίσθημα κόπωσης και πόνος στην μέση. Διαβήτης εμφανίζεται στο 50% των περιπτώσεων. Σε περίπτωση απόφραξης του παγκρεατικού πόρου εμφανίζεται και παγκρεατίτιδα. Η κλινική εξέταση συχνά αποκαλύπτει ηπατομεγαλία, ασκίτη, λεμφαδενοπάθεια και ίκτερο.

Διάγνωση: Λιγότερο από το 20% των περιπτώσεων καρκίνου του παγκρέατος διαγιγνώσκονται σε στάδια που η νόσος είναι ιάσιμη. Η διερεύνηση γίνεται με αξονική τομογραφία, με σκιαγραφικό. Βιοψία του όγκου συνήθως λαμβάνεται με τη βοήθεια ενδοσκοπικού υπέρηχου. Η βιοψία είναι απαραίτητη, πριν την ενδεχόμενη έναρξη χημειοθεραπείας, αλλά όχι πάντα σε περίπτωση που ο ασθενής θα υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση