Ως παχυσαρκία μπορεί απλά να θεωρηθεί η νόσος κατά την οποία υπάρχει υπερβολική εναπόθεση λίπους στο σώμα, σε τέτοιο βαθμό ώστε να επηρεάζεται αρνητικά η υγεία.

Το λίπος είναι το συστατικό της τροφής που κατέχει σημαντικό ρόλο στην αύξηση του σωματικού βάρους γιατί:

• δεν προκαλεί κορεσμό
• δεν απαιτεί πολύ μάσηση και έχει ευχάριστη γεύση
• αποθηκεύεται στον οργανισμό μας πιο εύκολα
• 1 γρ. λίπους περιέχει 9 θερμίδες, ενώ 1 γρ. υδατάνθρακες ή πρωτεΐνες περιέχουν 4 θερμίδες

Ο περιορισμός του λίπους είναι ένας πολύ σημαντικός παράγοντας που οδηγεί σε απώλεια βάρους. 

Η παχυσαρκία αποτελεί πάθηση που μπορεί να προληφθεί με αλλαγές στον τρόπο ζωής. Το υπερβάλλον βάρος αποτελεί προγνωστικό παράγοντα πολλών άλλων νόσων συμπεριλαμβανομένου του διαβήτη τύπου 2, της στεφανιαίας νόσου και των εγκεφαλικών επεισοδίων, ενώ αυξάνει τον κίνδυνο για διάφορα είδη καρκίνου, για χολολιθίαση, για μυοσκελετικές διαταραχές και για αναπνευστικά προβλήματα.

Η συχνότητα του υπερβάλλοντος βάρους και της παχυσαρκίας αυξάνεται παγκοσμίως με επικίνδυνους ρυθμούς σε αναπτυγμένες αλλά και αναπτυσσόμενες χώρες. Σε πολλές αναπτυσσόμενες χώρες η παχυσαρκία συνυπάρχει με τον υποσιτισμό. Η συχνότητα της παιδικής και εφηβικής παχυσαρκίας έχει επίσης αυξηθεί δραματικά. Από το 1997, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει κηρύξει την παχυσαρκία ως παγκόσμια επιδημία , η οποία αποτελεί σοβαρή απειλή για τη δημόσια υγεία λόγω του αυξημένου κινδύνου για διαβήτη τύπου 2, καρδιακή νόσο, αυξημένη αρτηριακή πίεση και εγκεφαλικό επεισόδιο. Η κοιλιακή παχυσαρκία προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία καθώς σχετίζεται με μεγαλύτερο κίνδυνο για την υγεία.

Εάν ένα άτομο είναι υπέρβαρο ή παχύσαρκο αυτό ορίζεται από το Δείκτη Μάζα Σώματος (ΔΜΣ).

Ο Δείκτης Μάζας Σώματος δίνεται από τη διαίρεση του σωματικού βάρους σε κιλά (Kg) με το τετράγωνο του ύψους σε μέτρα (m). Ένα άτομο χαρακτηρίζεται ως υπέρβαρο όταν ο ΔΜΣ είναι μεταξύ 25 και 30, ενώ χαρακτηρίζεται ως παχύσαρκο όταν ο ΔΜΣ είναι ≥ 30.

Παράδειγμα, κάποιος/α που ζυγίζει 90 κιλά και έχει ύψος 170 εκατοστά έχει ΔΜΣ: 90 / [(1,70)*(1,70)] = 31,14. Επομένως είναι παχύσαρκος/η.

Παγκοσμίως, 250 εκατομμύρια άνθρωποι χαρακτηρίζονται ως υπέρβαροι και αυτός ο αριθμός αυξάνεται με ραγδαίους ρυθμούς χρόνο με το χρόνο. Στην Ελλάδα σύμφωνα με τα αποτελέσματα της 1ης επιδημιολογικής μελέτης που διεξήγαγε η Ελληνική Εταιρεία Παχυσαρκίας και τα οποία ανακοινώθηκαν το 2004, το 41,1% των ανδρών και 29,9% των γυναικών είναι υπέρβαροι ενώ το 26% των ανδρών και 18,2% των γυναικών είναι παχύσαρκοι. Το συμπέρασμα είναι ότι στο γενικό Ελληνικό πληθυσμό το συνολικό ποσοστό ανέρχεται στο 48,1% σε άτομα ηλικίας 20-70 ετών, που σημαίνει ότι περίπου 1 στους 2 Έλληνες είναι υπέρβαρος ή παχύσαρκος.

Γενικά, η παχυσαρκία οφείλεται στις μη υγιεινές διατροφικές συνήθειες σε συνδυασμό με τον καθιστικό τρόπο ζωής. Όταν κάποιος προσλαμβάνει ενέργεια από τη διατροφή μεγαλύτερη από αυτή που χρειάζεται, η περίσσεια της ενέργειας αποθηκεύεται υπό τη μορφή λίπους.

Μία επιτυχής προσέγγιση για απώλεια βάρους θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη πολλούς παράγοντες που συμβάλλουν στο υπερβάλλον βάρος και την παχυσαρκία. Ένα τέτοιο πρόγραμμα θα πρέπει να εστιάζεται στα ακόλουθα:

• Δίαιτα

• Φαρμακευτική παρέμβαση

• Σωματική άσκηση

• Αλλαγή συμπεριφοράς

• Κοινωνική υποστήριξη